THÁNH MARTINÔ
HẠNH PHÚC CỦA NGƯỜI KHIÊM NHƯỜNG
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu (11,25–30)
25 Vào lúc ấy, Đức Giê-su cất tiếng nói: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn.26 Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha.
27 “Cha tôi đã giao phó mọi sự cho tôi. Và không ai biết rõ người Con, trừ Chúa Cha; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho.
28 “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.29 Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng.30 Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng.”
1. Hạnh phúc không nhất thiết đến từ những điều lớn lao
Trong cuộc sống, ai trong chúng ta cũng mong được hạnh phúc. Người trẻ mong có một tương lai tốt đẹp, một công việc ổn định, một gia đình êm ấm. Người lớn tuổi mong có sức khỏe, được con cháu quan tâm, được sống những ngày bình an. Người nghèo mong bớt đi những lo toan, người giàu mong giữ được những gì mình đang có. Những ước mong ấy đều chính đáng và rất con người. Thế nhưng, có một điều đáng suy nghĩ: tại sao có những người sở hữu rất nhiều mà lòng vẫn bất an, trong khi có những người chẳng có bao nhiêu lại sống thật thanh thản và vui tươi?
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đến với một câu nói rất đẹp của Chúa Giêsu: “Anh em hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường” (Mt 11,29). Chúa không bảo chúng ta hãy học nơi Người cách làm những việc phi thường, cũng không bảo chúng ta phải trở nên những con người nổi tiếng hay thành đạt. Người mời gọi chúng ta học sự hiền hậu và khiêm nhường. Và Người còn hứa: “Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng.”
Như thế, khiêm nhường không chỉ là một nhân đức tốt đẹp, nhưng còn là con đường dẫn đến bình an. Người khiêm nhường không phải là người không có khả năng, không có giá trị hay không dám ngẩng đầu lên. Trái lại, đó là người biết mình là ai trước mặt Thiên Chúa, biết đón nhận những gì mình có với lòng biết ơn, và không cần phải hơn người khác để cảm thấy cuộc đời mình có ý nghĩa.
Thánh Martinô de Porres là một chứng nhân rất gần gũi của chân lý ấy. Ngài không sinh ra trong một gia đình giàu sang, không có một tuổi thơ dễ dàng, cũng chẳng được xã hội dành cho những ưu đãi. Nhưng chính trong một cuộc đời có nhiều giới hạn và thiệt thòi, ngài đã khám phá một thứ hạnh phúc mà không ai có thể lấy mất: hạnh phúc được Thiên Chúa yêu thương và được sống trong tình yêu của Người.
2. Một cuộc đời nhiều thiệt thòi nhưng không cay đắng
Martinô sinh năm 1579 tại Lima, nước Peru. Cha ngài là một người Tây Ban Nha, mẹ ngài là một phụ nữ gốc Phi được giải phóng khỏi thân phận nô lệ. Trong một xã hội còn nhiều phân biệt về màu da và địa vị, Martinô đã sớm cảm nhận những thiệt thòi của thân phận mình. Tuổi thơ của ngài không được bao bọc bởi sự đầy đủ và an toàn. Ngài lớn lên trong cảnh nghèo khó, phải sớm học nghề để giúp đỡ gia đình.
Có lẽ chúng ta có thể hiểu được phần nào những tâm tình của Martinô. Bởi trong cuộc đời, không phải ai cũng có một khởi đầu thuận lợi. Có người sinh ra trong nghèo khó, có người lớn lên giữa những bất hòa của gia đình, có người phải chịu những thiệt thòi mà mình không hề lựa chọn. Và đôi khi, những vết thương ấy có thể đi theo con người suốt cả cuộc đời.
Điều đáng quý nơi Martinô không phải là ngài đã không đau khổ, nhưng là ngài không để những đau khổ biến trái tim mình thành cay đắng. Ngài không lấy những thiệt thòi của bản thân làm lý do để khép lòng trước người khác. Trái lại, chính vì đã biết thế nào là bị coi thường, ngài càng dễ cảm thông với những người bé nhỏ. Chính vì đã trải qua nghèo khó, ngài càng hiểu những nỗi lo âu của người nghèo. Và chính vì không có một địa vị đáng kể trong xã hội, ngài càng nhận ra rằng giá trị của một con người không nằm ở địa vị, màu da hay của cải, nhưng ở phẩm giá mà Thiên Chúa đã ban cho họ.
Khi đến với Dòng Đa Minh, Martinô đã chọn một cuộc sống rất âm thầm. Ngài làm những công việc đơn sơ trong tu viện, chăm sóc người đau yếu, quét dọn, giúp đỡ những người cần đến mình. Về sau, ngài được tuyên khấn trong Dòng và tiếp tục sống cuộc đời của một tu huynh khiêm tốn.
Người đời có thể nghĩ rằng một cuộc sống như thế chẳng có gì đáng kể. Nhưng chính từ những công việc bình thường ấy, Martinô đã trở thành một con người phi thường trong tình yêu.
Ngài không cần chứng minh rằng mình quan trọng. Ngài chỉ muốn sống sao cho đẹp lòng Chúa. Và khi không còn phải bận tâm chứng minh giá trị của mình trước mặt người khác, con người được giải thoát khỏi biết bao nỗi lo lắng, ganh tị và hơn thua.
3. Khiêm nhường là biết sống bình an với chính mình và với người khác
Trong đời sống hằng ngày, nhiều khi chúng ta đánh mất bình an không phải vì những chuyện lớn lao, nhưng vì những điều rất nhỏ. Một lời nói không vừa ý, một sự hiểu lầm, một lần không được người khác quan tâm, một ý kiến không được chấp nhận, cũng có thể làm chúng ta buồn phiền, giận dỗi, thậm chí xa cách nhau trong một thời gian dài.
Trong gia đình, đôi khi vợ chồng bất hòa không phải vì không còn yêu thương nhau, nhưng vì chẳng ai muốn nhận mình sai. Cha mẹ và con cái có thể xa cách nhau không hẳn vì thiếu tình thương, nhưng vì mỗi người đều muốn người kia phải hiểu mình trước. Trong cộng đoàn cũng vậy, có những chuyện rất nhỏ, nhưng vì ai cũng muốn giữ phần đúng về mình, nên cuối cùng lại trở thành những chia rẽ không đáng có.
Chúng ta thường nghĩ rằng nhường nhịn là thua thiệt. Nhưng Tin Mừng lại dạy một điều khác: có những lúc biết nhường chính là chiến thắng, bởi người ấy đã thắng được lòng tự ái của mình.
Khiêm nhường không có nghĩa là luôn im lặng trước điều sai trái, càng không phải là chấp nhận để người khác xúc phạm phẩm giá của mình. Khiêm nhường là biết nói sự thật mà không cần làm tổn thương người khác; biết bảo vệ điều đúng mà không phải hạ thấp người đối diện; biết nhận lỗi khi mình sai và biết tha thứ khi người khác làm mình buồn.
Có những lời xin lỗi rất ngắn nhưng lại có thể cứu được một cuộc hôn nhân. Có những cử chỉ nhường nhịn rất nhỏ nhưng giúp một gia đình tìm lại sự ấm áp. Có những người âm thầm chịu phần thiệt về mình, không phải vì yếu đuối, nhưng vì họ quý trọng tình nghĩa hơn sự hơn thua.
Thánh Martinô đã sống tinh thần ấy một cách rất tự nhiên. Ngài không lấy những bất công mình từng chịu làm cái cớ để đối xử khắt khe với người khác. Ngài đã để cho tình yêu Thiên Chúa chữa lành những vết thương của mình, để rồi chính ngài trở thành người đem lại sự chữa lành cho người khác.
Đó là điều chúng ta có thể học nơi thánh nhân. Không ai trong chúng ta có thể lựa chọn tất cả những hoàn cảnh của cuộc đời. Nhưng với ơn Chúa, chúng ta có thể lựa chọn cách sống trước những hoàn cảnh ấy. Có người để cho khó khăn làm mình trở nên cứng cỏi và khép kín; có người lại để cho khó khăn dạy mình biết cảm thông và yêu thương hơn.
Nên thánh không phải là không còn những giới hạn, nhưng là để cho ân sủng Thiên Chúa biến đổi những giới hạn ấy thành cơ hội lớn lên trong tình yêu.
4. Hãy học với Thầy, vì Thầy hiền hậu và khiêm nhường
Điều đẹp nhất nơi thánh Martinô không phải chỉ là sự khiêm nhường của ngài, nhưng là sự khiêm nhường ấy đã phản chiếu chính khuôn mặt của Chúa Giêsu.
Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, nhưng đã chọn sinh ra trong cảnh nghèo hèn. Người có quyền năng, nhưng không dùng quyền năng để thống trị. Người là Thầy và là Chúa, nhưng lại cúi xuống phục vụ các môn đệ. Người không tìm vinh quang cho mình, nhưng sống trọn vẹn trong tình yêu đối với Chúa Cha và nhân loại.
Khi mời gọi chúng ta học sự khiêm nhường, Chúa Giêsu không đặt thêm một gánh nặng trên vai chúng ta. Trái lại, Người muốn giải thoát chúng ta khỏi những gánh nặng do chính mình tạo ra: gánh nặng của lòng tự ái, của sự ganh đua, của nỗi sợ bị coi thường, của nhu cầu lúc nào cũng phải được người khác công nhận.
Một người khiêm nhường có thể sống giữa một thế giới đầy cạnh tranh mà vẫn giữ được sự bình an. Họ biết vui với thành công của người khác, biết chấp nhận những giới hạn của bản thân, biết đón nhận những điều tốt đẹp như một ân huệ, và biết đặt cuộc đời mình trong bàn tay Thiên Chúa.
Có lẽ hôm nay, khi đến với thánh Martinô, chúng ta không cần xin ngài giúp mình làm được những điều phi thường. Chúng ta chỉ cần xin một trái tim hiền hậu hơn, một tâm hồn bình an hơn, một chút can đảm để nói lời xin lỗi, một chút quảng đại để nhường nhịn, và một chút khiêm tốn để nhận ra rằng mình vẫn còn phải học yêu thương rất nhiều.
Hạnh phúc không nhất thiết là có được tất cả những gì mình mong muốn. Đôi khi, hạnh phúc chỉ đơn giản là biết bằng lòng với những gì Chúa ban, biết sống tử tế với những người bên cạnh, và mỗi tối có thể khép lại một ngày với một tâm hồn thanh thản.
Xin thánh Martinô giúp chúng ta hiểu rằng một cuộc đời có thể rất nhỏ bé trước mắt người đời, nhưng vẫn vô cùng quý giá trước mặt Thiên Chúa. Và xin cho mỗi người, giữa những lo toan và giới hạn của cuộc sống, luôn nghe được lời mời gọi dịu dàng của Chúa Giêsu: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.”
Đó là hạnh phúc của người khiêm nhường: không phải một cuộc đời không còn gánh nặng, nhưng là một cuộc đời biết có Chúa cùng mang gánh nặng với mình.
– Giuse Nguyễn Cao Luật, O.P –
Nguồn: https://daminhvn.net


Tin cùng chuyên mục:
THÁNH MARTINÔ NÊN THÁNH GIỮA ĐỜI THƯỜNG
THÁNH MARTINÔ – MỘT TRÁI TIM KHÔNG CÓ BIÊN GIỚI
THÁNH MARTINÔ HẠNH PHÚC CỦA NGƯỜI KHIÊM NHƯỜNG
Hội nghị Gia đình Đa Minh Vùng Châu Á – Thái Bình Dương: Tạ ơn, định hướng và trao gửi tình huynh đệ (29.10.2026)