CHAY LỜI NÓI LÀM TỔN THƯƠNG THA NHÂN

CHAY LỜI NÓI LÀM TỔN THƯƠNG THA NHÂN

Có những lúc chúng ta ước rằng lời nói cũng có thể “thu hồi” như một tin nhắn vừa gửi đi. Bởi chỉ một câu nói trong lúc nóng giận, một lời nhận xét thiếu suy nghĩ hay một câu đùa vô tình cũng có thể làm tổn thương người khác. Và khi nhận ra điều đó thì mọi sự đã xảy ra rồi, còn lại chỉ là sự tiếc nuối.
Thật vậy, trong cuộc sống hằng ngày, con người rất dễ vấp ngã vì lời nói. Chúng ta có thể nói quá nhanh khi đang bực bội, xét đoán người khác khi chưa hiểu rõ câu chuyện, hay vô tình nói về khuyết điểm của người vắng mặt. Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy đôi khi lại gây nên những vết nứt trong tương quan, làm cho tình bạn phai nhạt, gia đình mất đi sự ấm áp, và cộng đoàn thiếu đi sự hiệp nhất.
Trong sứ điệp Mùa Chay, Đức Thánh Cha Lêô mời gọi các tín hữu thực hành một hình thức chay tịnh rất cụ thể nhưng thường bị bỏ quên: đó là kiêng bớt những lời nói gây tổn thương cho tha nhân. Ngài nhắc chúng ta hãy “giải giới nơi ngôn ngữ của mình”, từ bỏ những lời cay nghiệt, những phán xét vội vàng, việc nói xấu người vắng mặt và cả những lời vu khống. Thay vào đó, mỗi người được mời gọi học cách nói những lời hiền hòa, xây dựng và đem lại hy vọng.
Thực ra, giữ chay lời nói không phải là điều quá lớn lao. Đôi khi chỉ cần bớt một lời chỉ trích, nhịn một câu nóng giận, hay chọn im lặng thay vì nói ra điều có thể làm người khác buồn lòng. Những hy sinh nhỏ bé ấy lại có thể đem đến bình an cho nhiều người xung quanh.
Thánh Giacôbê cũng nhắc nhở rằng cái lưỡi tuy nhỏ bé nhưng lại có sức mạnh rất lớn: “Cứ xem tia lửa nhỏ bé dường nào mà làm bốc cháy cả một khu rừng lớn.” (Gc 3,5). Lời nói cũng giống như ngọn lửa ấy: nó có thể sưởi ấm một trái tim, nhưng cũng có thể thiêu đốt một tương quan.
Trong thế giới hôm nay, khi lời nói được lan truyền rất nhanh qua mạng xã hội và các phương tiện truyền thông, việc giữ chay lời nói càng trở nên cần thiết hơn. Một bình luận thiếu suy nghĩ có thể làm tổn thương người khác; một lời phán xét vội vàng có thể gây nên nhiều hiểu lầm. Vì thế, trước khi nói hay viết điều gì, mỗi người cần học cách dừng lại và tự hỏi: lời nói này có mang lại điều tốt đẹp cho người khác không?
Mùa Chay là thời gian thuận tiện để chúng ta tập luyện điều đó. Không chỉ chay tịnh trong ăn uống, nhưng còn biết chay tịnh trong lời nói. Khi lời cay nghiệt được thay bằng lời dịu dàng, khi sự phán xét được thay bằng lòng cảm thông, thì những lời thù hận sẽ dần nhường chỗ cho những lời hy vọng và bình an.
Ước gì trong hành trình Mùa Chay này, mỗi người chúng ta biết cẩn trọng hơn trong lời nói của mình. Bởi đôi khi chỉ một lời tử tế cũng đủ sưởi ấm trái tim người khác và làm cho thế giới quanh ta trở nên tốt đẹp hơn.
(Bài viết gợi hứng từ Sứ điệp Mùa Chay 2026 của Đức Thánh Cha Leo XIV)

Thảo Nguyên