Chúng Tôi Là Chứng Nhân (Suy Niệm Chúa Nhật Phục Sinh – Lm. Anthony Trung Thành)

Sau biến cố Thập giá, cái chết của Đức Giêsu không chỉ là sự chấm dứt một đời người, nhưng còn là sự sụp đổ của hy vọng nơi các môn đệ. Những lời hứa về Nước Thiên Chúa dường như đã bị chôn vùi cùng với thân xác Người trong ngôi mộ đá. Bởi vì đối với các ông, Nước Thiên Chúa mà Thầy loan báo dường như đã hoàn toàn thất bại trước quyền lực sự dữ. Đấng mà các ông tin là Đấng Cứu Độ lại chịu kết án, bị nhục mạ và chết như một tội nhân. Không chỉ là mất Thầy, các ông còn đánh mất cả ý nghĩa của những gì mình đã tin tưởng và theo đuổi. Bầu khí của chiều Thứ Sáu Tuần Thánh vì thế mang nặng sự sợ hãi, thất vọng và tan vỡ, khiến mọi sự tưởng như đã khép lại trong im lặng và thất bại.

Thế nhưng, vào “ngày đầu tuần”, một thực tại hoàn toàn mới đã xuất hiện. Ngôi mộ không còn giữ được Đấng đã bị đóng đinh. Sự sống đã chiến thắng sự chết, ánh sáng xuyên thủng bóng tối. Tuy nhiên, ngôi mộ trống tự nó chưa đủ để tạo nên đức tin; nó chỉ là một dấu chỉ cần được giải thích. Đức tin Phục Sinh còn được củng cố nhờ những lần Đức Giêsu hiện ra, qua đó các môn đệ không chỉ thấy, nhưng còn gặp gỡ Đấng đang sống và được Người sai đi làm chứng. Vì thế, điều làm nên nền tảng của niềm tin Kitô giáo không phải là một hiện tượng, nhưng là một lời chứng: “Chúng tôi là chứng nhân” (x. Cv 10,39-41). Lời chứng này không chỉ mang giá trị tường thuật, nhưng là một tuyên xưng thần học: Đức Giêsu, Đấng đã chịu đóng đinh, nay đã sống lại và đang sống. Chính biến cố này trở thành trung tâm của đức tin và là nội dung cốt yếu của mọi chứng tá Kitô giáo. Vì thế, Kitô giáo không chỉ là tôn giáo của một giáo huấn, nhưng là tôn giáo của lời chứng về Đức Kitô Phục Sinh.

Từ nền tảng của lời chứng này, toàn bộ đời sống và sứ mạng của Giáo hội được triển khai như một tiến trình làm chứng, bắt đầu từ các Tông đồ, tiếp nối trong Giáo hội và được hiện thực hóa nơi từng Kitô hữu.

1. Các Tông đồ làm chứng

Các Tông đồ là những chứng nhân tiên khởi và mang tính nền tảng cho toàn bộ đức tin của Giáo hội. Điều các ông làm chứng không phải là một học thuyết, nhưng là một biến cố cụ thể: Đức Giêsu Kitô, Đấng đã chịu đóng đinh, đã được Thiên Chúa cho sống lại từ cõi chết. Chính biến cố này cấu thành nội dung trung tâm của lời rao giảng của các Tông đồ.

Bài giảng của thánh Phêrô tại nhà ông Cornêliô cho thấy rõ rằng tính xác thực của lời chứng không nằm ở việc kể lại một ký ức, nhưng ở kinh nghiệm cá vị của chính các chứng nhân: “Chúng tôi đã ăn uống với Người sau khi Người từ cõi chết sống lại” (Cv 10,41). Chi tiết “ăn uống” cho thấy tính hiện thực của thân xác phục sinh: Đức Kitô Phục Sinh không phải là một biểu tượng, nhưng là một Đấng sống động, có thể bước vào tương quan cụ thể với con người. Vì thế, chứng tá cácTông đồ mang đặc tính lịch sử, quy chiếu về một biến cố có thật.

Tuy nhiên, chứng tá ấy không dừng lại ở bình diện lịch sử, nhưng còn mang chiều kích cứu độ. Các Tông đồ công bố rằng biến cố Phục Sinh mở ra con đường tha thứ và sự sống mới: “Ai tin vào Người thì nhờ danh Người mà được tha tội” (Cv 10,43).

Các lần Đức Kitô Phục Sinh hiện ra giữ vai trò thiết yếu trong việc thiết lập chứng tá này. Người hiện ra với Maria Mađalêna (x. Ga 20,11-18), với các môn đệ trên đường Emmau (x. Lc 24,13-35), với các môn đệ trong phòng đóng kín (x. Ga 20,19-23), với Tôma (x. Ga 20,24-29), và với các môn đệ bên bờ hồ Tibêria (x. Ga 21,1-14). Ngoài ra, truyền thống của thánh Phaolô còn nhấn mạnh việc Người hiện ra với nhiều người cùng lúc (x. 1 Cr 15,3-8).

Những lần hiện ra này không chỉ nhằm củng cố đức tin, nhưng còn trao ban sứ mạng. Các Tông đồ không chỉ là những người “đã thấy”, nhưng là những người được thiết lập làm chứng nhân (x. Cv 1,8). Như vậy, chứng tá Tông đồ mang ba đặc tính căn bản: tính lịch sử, tính cứu độ và tính sai đi. Chính sự kết hợp này làm cho lời chứng của các ông trở thành nền tảng cho đức tin của Giáo hội (x. DV 19).

2. Giáo hội có trách nhiệm làm chứng

Từ nền tảng các Tông đồ, Giáo hội được thiết lập như cộng đoàn gìn giữ và loan báo lời chứng về Đức Kitô Phục Sinh trong lịch sử. Vì thế, làm chứng thuộc về chính bản chất của Giáo hội.

Điều này được xác định ngay từ lệnh truyền của Đức Kitô: “Người đã truyền cho chúng tôi rao giảng… và làm chứng” (Cv 10,42). Giáo hội hiện hữu không để quy chiếu về chính mình, nhưng để quy chiếu về Đức Kitô Phục Sinh. Vì thế, Giáo hội không chỉ tưởng niệm biến cố Phục Sinh, nhưng được tham dự vào chính sự sống của Đấng Phục Sinh, nhờ đó, mầu nhiệm ấy được hiện tại hóa và trao ban cách hữu hiệu trong đời sống Hội Thánh.

Trong chiều kích này, Giáo hội thực thi sứ mạng làm chứng qua ba hình thức căn bản: loan báo, cử hành và sống hiệp thông bác ái. Trước hết, trong việc loan báo, Giáo hội công bố trung tâm của đức tin: Đức Kitô đã chết vì tội lỗi chúng ta và đã sống lại theo lời Kinh Thánh (x. 1 Cr 15,3-5). Tiếp đến, trong việc cử hành, đặc biệt nơi phụng vụ và Thánh Thể, Giáo hội làm cho mầu nhiệm Phục Sinh trở nên hiện tại cách bí tích. Sau cùng, trong đời sống hiệp thông và bác ái, sự sống của Đấng Phục Sinh được biểu lộ cách hữu hình. Chính nhờ sự liên kết này mà chứng tá của Giáo hội mang tính “bí tích”: vừa biểu lộ vừa thực hiện thực tại mà mình loan báo, nghĩa là trở thành phương thế để con người gặp gỡ Đức Kitô Phục Sinh.

Trong bối cảnh thế giới hôm nay, chứng tá của Giáo hội chỉ có thể trở nên khả tín khi được thể hiện qua đời sống cụ thể. Một Giáo hội hiệp nhất, yêu thương và biết tha thứ sẽ trở thành dấu chỉ hữu hình của Đấng Phục Sinh. Ngược lại, nếu đời sống không phản ánh nội dung lời rao giảng, chứng tá sẽ mất sức thuyết phục.

Do đó, Giáo hội không chỉ có nhiệm vụ làm chứng, nhưng chính đời sống của Giáo hội phải trở thành hình thức hữu hình của chứng tá về Đức Kitô Phục Sinh trong lịch sử.

3. Trách nhiệm làm chứng của mỗi Kitô hữu

Sứ mạng làm chứng của Giáo hội được cụ thể hóa nơi từng Kitô hữu, những người đã được tham dự vào sự sống mới của Đức Kitô nhờ Bí tích Rửa tội. Vì thế, đời sống Kitô hữu phải được hiểu như một đời sống được biến đổi tận căn, “đồng hình đồng dạng” với Đức Kitô đã chết và sống lại (x. Rm 6,3-5). Thánh Phaolô mời gọi: “Anh em đã sống lại với Đức Kitô… hãy tìm những sự trên trời” (Cl 3,1-2). Điều này cho thấy chứng tá không phải là một hành vi bên ngoài, nhưng là hệ quả của một căn tính mới. Người Kitô hữu làm chứng trước hết bằng chính đời sống của mình, khi đời sống ấy phản chiếu sự sống của Đấng Phục Sinh.

Trong đời sống gia đình, người Kitô hữu làm chứng cho Đức Kitô Phục Sinh trước hết bằng một tình yêu trung tín, bền bỉ và có khả năng tha thứ. Sự hy sinh âm thầm của cha mẹ, lòng chung thủy trong hôn nhân và việc tha thứ trong những va chạm hằng ngày chính là những cách thế cụ thể qua đó mầu nhiệm Phục Sinh được thể hiện.

Trong cộng đoàn Giáo hội, chứng tá được biểu lộ qua sự hiệp nhất và đời sống bác ái. Khi các tín hữu biết vượt qua khác biệt, sống hiệp thông và phục vụ lẫn nhau, họ không chỉ xây dựng cộng đoàn, nhưng còn làm cho dung mạo của Đức Kitô Phục Sinh được tỏ hiện cách cụ thể. Một cộng đoàn sống theo tinh thần Phục Sinh vì thế trở thành dấu chỉ cụ thể của sự sống mới mà Người mang lại.

Trong đời sống xã hội, người Kitô hữu làm chứng bằng một đời sống ngay chính, trung thực và dấn thân cho công lý. Được mời gọi trở nên “muối” và “ánh sáng” (x. Mt 5,13-16), họ hiện diện như một yếu tố âm thầm nhưng có khả năng biến đổi từ bên trong. Giữa một thế giới còn nhiều bất công và bóng tối, đời sống của họ trở thành dấu chỉ của ánh sáng Phục Sinh và của niềm hy vọng.

Điểm cốt yếu là chứng tá không chỉ hệ tại nơi lời nói, nhưng nơi sự nhất quán giữa đức tin và đời sống. Chính đời sống được biến đổi là bằng chứng cụ thể nhất cho thực tại: Đức Kitô đã sống lại và đang hoạt động trong thế giới.

Kết luận

Biến cố Phục Sinh là trung tâm sống động của đức tin Kitô giáo. Từ biến cố này, lời chứng của các Tông đồ đã được Giáo hội tiếp nhận và tiếp tục thực hiện nơi đời sống của từng Kitô hữu. Trong sự liên tục ấy, chứng tá Kitô giáo luôn quy hướng về một trung tâm duy nhất: Đức Kitô đã chết và đã sống lại, và đang hiện diện trong lịch sử. Vì thế, người Kitô hữu được mời gọi làm cho mầu nhiệm Phục Sinh trở nên hữu hình qua chính đời sống mình. Một đời sống yêu thương, tha thứ, trung tín và hy vọng chính là bằng chứng cụ thể rằng quyền năng của Đấng Phục Sinh vẫn đang hoạt động. Và chính trong đời sống ấy, thế giới hôm nay có thể nhận ra một chân lý quyết định: Đức Kitô Phục Sinh là Đấng đang sống, đang hiện diện và đang hoạt động giữa lòng lịch sử nhân loại.

Lạy Chúa Kitô Phục Sinh, xin ban cho chúng con ơn sống như những chứng nhân của Chúa giữa đời. Xin cho đời sống chúng con phản chiếu tình yêu, sự thật và niềm hy vọng của Chúa, để người khác nhận ra Chúa đang sống. Và xin ban cho chúng con lòng can đảm trung tín làm chứng cho Chúa trong mọi hoàn cảnh. Amen.

Lm. Anthony Trung Thành

Nguồn tin: dcvphanxicoxavie.com